O MOMENTO FINAL

Chegou o momento final, o momento da nosa propia reflexión sobre este período de prácticas. Chega o momento de analizar o que fixemos, o que observamos, a nosa propia actuación na aula...todos aqueles cometidos que estiveron presentes nas prácticas. Todo iso quedará recollido nunha pequena memoria, que comezamos agora a elaborar crítica e reflexivamente, esperando tamén que nos sexa de utilidade a nós mesmos á hora de poñer en orde as nosas opinións, suxerencias...

ACERCÁNDONOS........

Coincidindo coa chegada da primavera, acércase tamén o remate do noso derradeiro período de prácticas. Suponse que con isto é suficiente, pero aínda queda moito camiño por percorrer. Somos uns novatos no que a docencia se refire, polo menos no meu caso.
Como o día de hoxe non temos clase de inglés, aproveito esta entrada para comentar a sesión que tiven con 6º esta semana. ¿lembrades? Aquela que eu planifiquei sobre os deportes e que desgraciadamente tivemos que facer en dúas tandas. A idea de planificar dese xeito a sesión ocorréuseme porque supuxen que a titora ía chegar ao día seguinte e preguntarlles aos alumnos qué palabras relacionadas con algún deporte atoparon no diccionario. A verdade, un pouco aburrido e sistemático. Entón propúxenlle que antes de presentar directamente as palabras cada un traballase coas que conseguira, practicando así as novas, aquelas que non sabían aínda, o emprego de construccións novas, o aspecto comunicativo da lingua, sobre todo....Por iso plantexei traballar en grupos de 5 ou 6. A actividade consistía, primeiro, en que cada grupo elexía tres deportes. Despois tiñan que organizarse de xeito que elaborasen tres pistas sobre cada deporte, preparalas de forma oral, sen escribir nada, entre eles (o problema é que como tivemos que partir a sesión en dúas, ao final tiveron que escribir as pistas senón non se lembraban, a suxerencia deles mesmos). A parte máis lúdica consistía en que cada grupo ía dicindo as pistas de cada deporte e os restantes grupos tiñan que adivinar. Dependendo das pistas que necesitasen íanse restando puntos. Dibuxei un marcador de colorines do encerado, en grande.
Como esta sesión é a que elexín para facer a reflexión sobre a acción semanal, tampouco quero desvelar moitos datos, pero polas opinións dos rapaces creo que mereceu a pena facelo así, dixeron, porque aprenderon o vocabulario activamente, empregándoo para construir significados con sentido dentro do contexto que se lles pedía, empregaron a lingua (as instruccións e os paseos e charlas con eles foron en inglés, falaban en inglés porque eu lles falaba en inglés, pero como non teñen costume, cando me daba a volta era común que pasasen a falar en castelán/galego, ata que eu volvía).
Unha das razóns polas que planifiquei a sesión deste xeito, o que máis rápido se me ocorreu dun día para outro, xa a mencionei antes, para variar de actividades. Pero hai maís. Puiden observar que case non practican o traballo en grupo, polo tanto non existe interacción entre eles na nova lingua. A interacción que ten lugar é simplemente entre profesor-alumno cando o profesor explica os exercicios, dá instruccións, e os nenos piden se poden facer algo. Pero non hai unha conversa real, con vocabulario axeitado ao contexto, negociación de significados....bueno, todos recordamos os libros de lectura que leímos para Lingüística e Desenvolvemento e o que neles se propoñía dentro dun enfoque comunicativo. Outra razón é que quería comprobar cómo se desenvolvían dentro do grupo, en canto a organización, rendimento, producción expresiva...A verdade é que non me sorprendeu comprobar que lles costa moito falar en inglés, soltarse, xa que están máis acostumados a realizar exercicios máis mecánicos, con pautas máis restrinxidas (tal e como comprobaredes nas respostas que deron ao cuestionario que propuxo Mariña). Están tan pouco acostumados a traballar en grupo que con dicirvos que tardan máis de 15 min. en organizarse coas sillas e mesas, cambiarse de sitio, xa que están sentados en filas (organización que non creo moi efectiva na clases de lingua, pero bueno). Nas actividades comunicativas o alumno é o responsable da súa propia aprendizaxe. O enfoque comunicativo é un enfoque orientado á ACCIÖN donde todas as capacidades lingüísticas entran en funcionamento e cobran importancia e a única forma de desenvolvelas dentro do espazo-aula, tan limitando, é mediante traballos en grupo, con propostas de actividades en donde aprendan a aprender significativamente. Para iso sería moi interesante que o emprego das TICs entrase en xogo, como xa mencionei noutras ocasións, aínda que como mínimo fose para búsqueda de información, diarios de aprendizaxe, propostas de proxectos, presentación en powerpoint de temas elaborados polo profe.... e non se limitasen á que trae o libro ou a que lles proporcionamos as profes.
A aprendizaxe colaborativa penso que é unha moi boa estratexia didáctica, xa que en xeral axuda a desenvolver tanto habilidades como actitudes e valores:
-desenvolvemento da responsabilidade, de habilidades sociais
-capacidade de aprender por conta propia
-capacidade de análise, síntese e avaliación
-capacidade de tomar decisións
-desenvolvemento do pensamento crítico
-traballo en equipo
-comunciación oral e escrita entre os distintos membros e entre o conxunto da clase
-aumento da autoestima
Podemos dicir, case sen equivocarnos, que os traballos en grupo fomentar a diferenza que existe
entre idea de aprender en inglés e non inglés. Do mesmo xeito, o profesor deslígase un pouco dos alumnos , tratando de ser máis un facilitador ou guía na realización de actividades (xeralmente atopamos clases maxistocéntricas en donde o profe soe ter o protagonismo) . Un xeito de traballar, por exemplo, é crear equipos nos cales todos os alumnos se comprometen a aprender e tamén se preocupan de que todos os seus compañeiros aprendan. Asimesmo, poden realizar algunhas actividades fóra da aula (suxerentes, atractivas e sempre motivadoras), que servirán de apoio ou base a actividades dentro da aula. Esto serve para que o profe poida darlle un seguimiento e retroalimentación ao grupo sobre o que realizaron sin a súa supervisión e para ir proporcionándolles máis independencia na realización de actividades y resolución de conflictos, a medida que vaia avaliando positivamente o traballo, rendimento, participación...de cada grupo.

ultimamente estou tendo problemas coa publicación das entradas e a introducción de fotos. Creo que é cuestión de Blogger, pero non estou segura, e non entendo por qué xa que a semana pasada funcionaba máis ou menos con normalidade. As novas tecnoloxías e máis eu sempre con problemas, xa se sabe, unha relación de amor-odio. Qué se vai facer, resignación!!!!
A entrada que leredes a continuación é anterior á de "análise de clases". Menos mal que gardei unha copia e non perdín todo o que escribín.

CHEGANDO AO REMATE FINAL

Non, non, non me olvidei de seguir comentándovos a miña andadura polo colexio, pero é que estes dous días estiven un pouquiño pachuchilla e xa facía esforzos para poder ir ás clases pola mañán e pola tarde, cando saía a febre xa estaba bastante alta e non tiña ánimos de ir a un ciber. Agora que estou un pouquichiño mellor, quero comentar algunhas cousiñas sobre as que sigo falando coa miña titora e reflexionando a modo persoal.
Debo dicir que agora que se achega a avaliación do segundo trimestre, os mestres andan ás carreiras para dar toda a materia que tiñan prevista e que por diferentes motivos non lles deu tempo. Aos rapaces xa se lles nota o agobio dos exames, que xa empezaron esta semana, polo que eu non tiven moitas clases que mereza a pena comentar, xa que tanto de lingua como de inglés algúns grupos xa tiveron exame. Como me gustaría reflexionar de xeito máis profundo sobre a avaliación un destes días noutra entrada, só quería mencionar agora que, por exemplo, en inglés, o que fai a miña titora e un exame de vocabulario (listas de vocabulario) sobre o tema que están dando e outro exame sobre o tema en cuestión: exercicios varios, gramática....Cóntase tamén a actitude na clase, a participación, o traballo individual á hora de facer os exercicios...todos os aspectos que coñecemos e que ela vai apuntando nunha axenda. Chámame bastante a atención que permanece non esquecemento á hora de valorar o traballo e esforzo do neno a destreza comunicativa, algo fundamental no proceso de ensinanza-aprendizaxe dunha lingua. Aínda que puiden comprobar que sí se traballa na clase este aspecto, por suposto, dentro das condicións limitadas do espazo-aula, ao final non se ten en conta para avaliar o progreso do neno non coñecemento desa lingua. Cando lle comentei sobre facer algún tipo de avaliación sobre o "speaking", a súa resposta foi que a este nivel aínda non estaban preparados para ter ese tipo de probas, que máis ou menos ela na execución das clases ía vendo como iban os nenos, cómo falaban, cómo pronunciaban, cómo se desenvolvían no inglés. Pois con bastantes deficiencias, por certo, xa que ao non ser unha práctica habitual non creo que sexan capaces de desenvolver as diferentes destrezas expresivas, que se van adquirindo progresivamente, e superar as trabas de distintas naturezas que se poden atopar: impedimentos de tipo cognitivo (falta de léxico, falta de gramática-"deep structure"-impedimentos nemolóxicos...), de tipo afectivo (sentimento de rechazo cara o diferente, tanto na expresión como na comprensión, pódense atopar con restriccións no uso porque senten temor ou vergoña de empregar a lingua...) ou de tipo físico. A articulación dunha lingua esixe práctica e por iso hai que axudarlles a superar estes impedimentos, entre outros, dende o seu primeiro contacto coa nova lingua, animándoos dende as clase a empregala, pouco a pouco, co que eles saiban, que é como se vai conquistando a lingua situándose a medida que avanzamos no proceso de ensinanza-aprendizaxe nun determinado nivel de producción xa que pouco a pouco os usos se van acomodando grazas a un proceso de negociación de significados que doutra forma nunca tería lugar, e que na maioría das aulas, como na miña, en moitas ocasións brilla pola súa ausencia. Partimos da base de que moitas das situacións que se lles plantexa nas aulas non son reais, non se asemellan á súa vida cotidiana, son, ao meu parecer, demasiado ficticias e programadas. Outro aspecto a destacar é, no meu caso, o nulo ou escaso uso das TICs como ferramenta, hoxe en día imprescindible, na ensinanza dunha lingua. Por exemplo, no colexio en donde realizei as prácticas de segundo curso, o titor propúxolle aos alumnos manter contacto por e-mail con outros rapaces da súa idade dun colexio inglés. Os nenos escribiron os e-mails con toda a ilusión do mundo. Cando eu rematei as prácticas aínda non se establecer o contacto entre os rapaces pero non fai moito, esta semana, atopeime cunha desas alumnas e comentoume que sí que contestaran, que se estaban mandando correos, pero como non era unha actividade que se fixese moi continuadamente, ela e máis a súa amiga inglesa, decidiran relacionarse vía "chat". Deste xeito, case todos os días falan un pouquiño sobre sí mesmas, os gustos, intereses, o que fan....(situacións reais de fala) que doutra forma non poderían facer xa que as tarefas que se lles propón non son tarefas reais, senón exercicios de sempre, en donde o neno teña que construir o seu propio coñecemento, é dicir, actividades significativas como traballos en grupo, actividades de búsqueda de información, toma de decisións e elaboración de traballos...en donde se fomenten as destrezas sociais, destrezas de input e destrezas de coavaliación e autoavaliación.
Está claro que os nenos teñen que ser os protagonistas e o centro do proceso de en-apr deixando de lado a concepción do alumno pasivo e receptor de coñecemento, pero non por empregar flashcards, xogos ou simplemente dar ordes e instrucción en inglés se está a traballar o aspecto comunicativo da lingua, simplemente estamos empregando actividades máis lúdicas para facer o de sempre, transmitir coñecemento sen máis.
Se entendemos as linguas como a principal ferramenta de comunicación entre os individuos como axentes sociais que somos, o docente debe procurar que se use activamente o idioma durante a clase, creando tarefas de comunicación que se parezan o máis posible ao que facemos na nosa vida real, ao que lle poda interesar aos nenso nesas idades (variedade de situacións diferentes), e isto é o que falla, entre outras cousas, as situacións seguen a ser as mesmas a cando eu estudaba, simplemente cambia o formato externo. O estudo da gramática e do vocabulario quedará enmarcado dentro do enfoque máis global que entende a lingua como un conxunto de funcións lingüísticas, non se presenta directamente, senón que o neno o vai asimilando, interiorizando e acomodando no seu esquema mental a través do uso e da negociación.
Para fomentar esta competencia comunicativa han de presentarse actividades similares ás que o alumno realize fóra da aula, na súa vida cotidiana, e que dentro do espazo-aula, se pode falar de actividades de traballo en parella ou grupos para axudarse colaborativamente uns a outros, para empregar a lingua na aula, traballar a interacción poñendo en marcha non só o coñecemento léxico ou gramatical, senón tamén as estratexias necesarias para que a comunicación sexa fructífera tando cando se escoita ou se lee como cando se fala ou se escribe, aprendendo a ser máis "competentes" á hora de comunicarse.

ANÁLISE DE CLASES

Ao longo dos días que levamos esta semana, non podo dicir que fosen moi fructíferos para a miña reflexión da planificación e execución do proceso de ensinanza-aprendizaxe. Deixo a un lado a avaliación sobre a posta en práctica da planificación xa que é un aspecto que penso non se pon en práctica moi a miúdo. Por suposto existe planificación das sesións, obviamente a execución é imprescindible, pero a avaliación.....é unha asignatura pendente por parte do profesorado de linguas. Non se ten por costume analizar ou avaliar cómo foi a sesión, qué fallou, qué tivo éxito, en qué plantexamentos me puiden equivocar...Na maioría das ocasións, cando algo falla bótase a culpa aos nenos: hoxe non é o seu día, están vagos, pouco traballadores, as clases de inglés pola tarde mellor que non (e recoñezo que é verdade. Os nenos polas tardes soen estar máis cansos, intranquilos e impacientes por saír).
Estes días pouco podo comentar. Comenzan os exames e xa tiven uns cantos polo que as clases de inglés se reducen ao mínimo. gustaríame comentar unha clase de 4º do luns e outra de 3º do martes como exemplos de cómo se vai desenvolvendo a posta en práctica na aula de inglés. A clase que tiven con 6º prefiro reservar o seu comentario para a reflexión sobre a acción de cada semana xa que é a que eu planifiquei sobre o vocabulario de deportes que vos comentei nunha entrada anterior. Como as restantes sesións analizadas en base ás preguntas de análise propostas están desarrolladas conxuntamente e incluireinas na memoria directamente para non repetir o mesmo preferín comentar no blog algunhas daquelas sesións que non foron debatidas cos nenos e a titora.
Con respecto á clase de 4º, comezamos empregando o class book (esta semana a verdade é que o está empregando moito en comparación coas anteriores, ao mellor motivada pola proximidade dos exames, menos tempo para planificar....)
-First, we are going to remember the story again. Listen to the story, please! (a historia xa a escoitaran o venres anterior e estiveran traballando sobre ela: "I can't do my homework", con listening, flashcards, cuestións sobre a comprensión da historia...)
Escoitan a historia novamente no CD (comprensión oral) para despois, cada neno, representar un presonaxe da mesma (reading). Repítese varias veces para que podan participar a maioría, que queren saír voluntarios e non queren quedar sin ler.
Como se trata dunha histora en donde un neno trata de facer os deberes en distintas partes da casa pero non poden porque están ocupadas por outros membros da familia, a profesora aproveita para practicar novamente as partes da casa:
-Where is Dan in picture 2?
-kitchen
-sorry?
-He is in the kitchen-repite o neno (sabe que a profe sempre pide as respostas longas)
Despois de varias cuestións deste tipo, comeza a intercalalas con outras nas que recordan as accións e tamén os pronomes persoais, xa que algún neno ten problemas con eles:
-What's Dad doing in picture number 1?
-He's cooking dinner
De seguido:
-Now, we are going to translate the story. (sí, listes ben, a omnipresente traducción apareceu como exercicio habitual esta semana que se emprega máis o libro de texto e os listenings, o cancro da ensinanza de linguas. Qué desilusión!!!)
Nesta ocasión, outros nenos fan o papel de cada personaxe pero traducindo ao castelán/galego o que din en cada viñeta. Chamoume a atención que estes días en diferentes clases empregou as historias dos libros de texto, mandou ler, traducir, comprender...pero non producir, quero dicir, nin oralmente, mediante un role-play, nin de forma escrita, por exemplo, que mediante as viñetas inventasen outro texto e despois o escenificasen por grupos.
Despois de rematar de "traducir", a profesora manda identificar a flashcard(levántaa e ensínaa a toda a clase) co texto que aparece no libro e lelo en alto.
Para finalizar a sesión, que foi bastante convencional para o que eu estaba acostumada neste grupo, mándalles abrir o Activity Book, donde teñen que facer un exercicio de repaso de accións (que son as típicas de sempre):
-He's washing up
-She's listening to music
-they are playing on the computer....
e outro de escoitar no CD e identificar as accións que se mencionan cos debuxos que aparecen no libro.
A clase de 3º foi un pouquiño máis activa e participativa por parte dos nenos. Coma sempre, comeza correxindo os exercicios que mandou de deberes (sempre manda algún). Despois:
-Do you remember the story of the tiger and the gorilla? (é a historia do tigre e do gorila na que xa traballaran a semana anteri.
-Yes, yes.
-Ok. Now, I need ten volunteers (levantan a man todos, por suposto, pero escolle a dez nenos. Consecuentemente, o resto quedan todos compunxidos)
Reparte as flashcards da historia entre os 10, que se atopan xa no encerado.
-As you can see, the cards are not in the correct order. You have to put them in the correct order, ok? (como vedes as instruccións son sinxelas e máis despacio do habitual para que a entendan sen necesidade de falar en español)
O resto vai dicíndolles como teñen que colocarse. Teñen que poñerse de acordo sobre a posición, non poden dicir uns unha e outros outra (dialogar e tomar decisións). Cando rematan teñen que abrir o libro e comprobar si, ao final, teñen boa memoria e os colocaron ben ou mal.
-Now, I'm going to read a card and you have to put that card up (comprensión oral). Así ata completar a historia.
-Ok, very good.
-Otehr volunteers....(saen outros nenos que xa estaban protestando porque non cambiaba)
-This time I'm going to say one or two words related to the card and you put it back. Remember, BACK (e fai ela o xesto de poñer un papel na espalda). Novamente completa a historia
Agora, todos sentados xa, a profe levanta unha a unha as tarxetas e os nenos teñen que ler, dende o libro, o que pon cada viñeta que se está a amosar (reading). Depois, reparte novamente as flashcards entre algúns nenos, esta vez sentados todos, e pon o "listening" da historia e aqueles que teñan a flashcard correspondente á viñeta que se está a escoitar teñen que mantela levantada. Ao principio había algún despistado que non entendera ben a dinámica da actividade, pero despois dalgunha mostra, foina collendo perfectamente.
Rematou a clase introducindo unha canción sobre outros animais salvaxe e dónde viven. Primeiro lee a canción en alto, ensina os debuxos dos animais (lion, whale, zebra...) e vai explicando donde viven:
-tigers live in the jungle. Tigers don't live in the sea. Do tigers live in Santiago?
-No!!!
E así con todos os animais que aparecen na canción. Os nenos escoitanna, cántanna e bailan.
Explicándo así a sesión parece unha clase un pouco liosa, con moitas actividades, descompensada...pero a verdade é que as actividades eran todas bastante curtas e os nenos estiveron moi activos e participativos, incluso divertíndose. Coma sempre, aínda que hai "speaking", segue a faltar o aspecto comunicativo en situación real da lingua. Todas son situacións preestablecidas ben pola profesora, ben polo libro de texto.
Por certo, hoxe entreguei o cuestionario sobre o inglés na clase de 6º. O fin de semana tocarame reflexión e análise sobre o mesmo. A ver cáles son os resultados, pero polo que puiden observar, ahi algunhas respostas bastante significativas, algunhas ata chocantes.

REMATANDO A CUARTA SEMANA

Ola de novo. Lémbrome que o último día rematei o meu comentario dicindo que ía planificar unha sesión con rapaces de 6º de Primaria partindo dunha tarefa que a profesora mandara para casa: buscar no diccionario palabras relacionadas con algún deporte que saira na clase e que tivese que ver coa idea de "place", "equipment" ou "clothes". A verdade, paréciame bastante limitado chegar á clase e que cada un fose dicindo as palabras que atopou e se escribisen no encerado. Ademáis podíase propoñer outra forma de atopar palabras relacionadas cos deportes, como búsqueda en Internet de páxinas relacionadas con este tema, que trouxesen eles material como periódicos ou revistas deportivas en inglés...
A miña planificación tiña como obxectivos que os nenos traballasen en grupos esas palabras directamente, ao mesmo tempo que practicaban estructuras gramaticais, unhas novas e outras para repasar, interaccionasen comunicativamente entre os distintos membros do grupo para tomar decisións, construir as oracións, elexir os deportes....
A tarefa consistía nun xogo, polo que había que dividir a clase en 4 grupos de 6 persoas, máis ou menos. Eu prepareina para os 50 min. de clase (despois viñeron os problemas) xa que é unha actividade longa que consta de dúas partes: a elaboración das pistas e despois o xogo en sí. Cada grupo, que debería ter preparadas as palabras clave, ten que elexir tres deportes e construir 5 "clues" (que despois se escribirán en fichas grandes para ensinalas), xa que despois cada grupo irá decíndoas e os outros grupos terían que ir adiviñando. Cantas máis pistas necesitasen, menos puntos conseguirían. O que adiviñase o deporte con menos pistas sería o gañador. Eles mesmos terían que pensar o tipo de estructuras a empregar para elaborar as pistas dependendo do coñecemento dos distintos membros do grupo, máis complexas, sinxelas, vocabulario (o ideal sería que tivesen á súa disposición ordenadores para pode buscar información necesaria)...
Por suposto, as instruccións foron dadas en inglés, puxen un exemplo antes de comezar. Eu elexín un deporte e din 5 pistas, oralmente, para que eles visen mais ou menos cómo tiñan que facer.
O problema estivo en que, aínda que eu xe dixera á profesora que era unha tarefa bastante larga, tendo en conta que xa tarden 10 min. en poñerse en grupo, outros 10 en explicarla..., ela prefiriu poñer un listening antes do libro de texto e traballar un pouco de vocabulario referente a ese listening (traducción ao español incluída). Cando se deu conta só quedaban 25 min. de clase, polo que, desgraciadamente para min, só se puido empezar a actividade pero non acabala. Mi gozo en un pozo!!!! xa que era a sesión que eu tiña pensano analizar cos nenos e con ela hoxe. Tereino que pospoñer para luns que é cando volven a ter inglés e continuaremos donde o deixamos. Parece que hoxe non me saiu nada ben. Non podo analizar a miña planificación, si foi unha actividade que funcionou, que pensan eles, cómo vin eu a actividade...porque a temos que facer en dúas tandas. A verdade é que me quedei bastante frustrada xa que me parecía, dentro das posibilidades que me ofrecían, unha actividade interactiva, comunicativa, colaborativa en donde os nenos aprenden significativa e activamente a lingua. Eu ía comprobando que falasen en inglés, dentro das súas posibilidades, si estaban facendo correctamente a actividade, se tiñan dúbidas...rotando polos distintos grupos.
Espero polo menos que o luns saia un pouquiño mellor.

3º E 4º DE PRIMARIA

Aínda que apareza con data de hoxe, esta entrada foi redactada onte mércores, día 15, pero tiven porblemas para publicala xa que fallou a conexión con blogger na aula de informática da biblioteca Concepción Arenal.

Falei non anterior comentario de que, en comparación coas clases de 5º curso, e sen chegar a ser un enfoque comunicativo por tarefas tal e como o puidemos profundizar dende as clases de Lingüística e Desenvolvemento ou a través da lectura dos diferentes libros propostos, as clases de 3º e 4º son moito máis activas, participativas, poñendo énfase e traballando a producción e a comprensión oral, ao mesmo tempo que os nenos se divirten, se motivan por medio dun tipo de aprendizaxe non memorístico ou excesivamente teórico. Está claro que os nenos teñen que ser os protagonistas do proceso de ensinanza-aprendizaxe, deixando a un lado a concepción dun alumno pasivo e receptor de coñecementos.

Nestas clases a profesora traballa moito con xogos, tarefas de comprensión e producción oral por parte dos nenos, tendo en conta a súa idade, que non podemos esperar que aos 9/10 anos manteñan unha conversación totalmente clara na nova lingua xa que falla o léxico, a "deep structure"... é dicir, adaptada ao seu nivel, que non é o mesmo en todos eles. Sí se pode comprobrar que son capaces de expresarse na lingua, co que eles saben e o que van aprendendo pouco a pouco, o que interiorizan das expresións empregadas pola profesora, aínda que na maioría das veces se lles escapa o castelán/galego, pero cando ven que ben eu o a titora lles respostamos en inglés, xa inmediatamente cambian o "chip" e fan o esforzo de preguntar ou falar en inglés.

Onte pola tarde, a clase de 3º, por exemplo, tivo dúas actividades centrais baseadas fundamentalmente na comprensión oral. A primeria delas foi un xogo. Lémbrovos que con esta clase estamos traballando as partes do corpo (este xoves teñen exame).

-Silent, please! We're goingo to play a game. I'm going to divide the class into groups and each group has the name of a part of the body, ok? Do you understand me?

-Yes, Yes. Outros xesticulan coa man que así así, máis ou menos

-Well, you five are the eyes. You the ears. You the mouth. You the face and you the nose. (repíteo por si algún estaba perdido). When I say your name you stand up, Ok? for example, I say EYES, the group of the eyes stand up. I say FACE and the group of the eyes, sit down and the group of the face stand up. If one person of the group make a mistake and stand up when it's not your turn, you miss (e volve a facer un exemplo).

Empeza o xogo, ao principio hai unha pequena confusión ata que non asimilan ben as regras do xogo pero despois duns minutos non hai ningún problema e canto máis rápido decimos as palabras, incluso facendo trampas para enganar e comprobar que estamos atentos (por exemplo, dicir dúas veces seguidas MOUTH, e si algún se senta, queda eliminado) máis motivados e interesados non xogo están.

Cando remata a actividade, a profesora decide tranquilizalos contando unha historia que ven no Text book, pero sen facer o típico listening programado, senón que colle unhas flashcards grandes (os libros están pechados) e actúa de storyteller: Listen to the story, please. Vai escenificando cada escea, poñendo a voz dos diferentes personaxes: the gorilla and the tiger. Cando remata, pregunta.

-do you understand the story?, who wants to tell me something about it?

-I, I!-Ok, Inés.

-It is a gorilla and a tiger. The gorilla not like animals. The tiger not like the storm.

Como vemos hai fallos. O seu nivel fai que teña un coñecemento máis limitado da lingua pero é perfectamente capaz de facerse entender. A profe non a corrixe. Limítase a decilo ela correctamente dando outras suxerencias. Segue preguntando sobre máis cousas da historia que recordaban e sobre os debuxos, de qué color eran os animais, qué partes do corpo sobresaían nos debuxos....Deste xeito tamén practiva a producción oral mantendo unha conversa, mis ou menos limitada, sobre a historia.

Para o venres estou preparando unha sesión coa clase de 6º partindo dunha tarefa que a profe mandou facer para casa: buscar unhas palabras relacionadas con deportes no diccionario. Comenteille hoxe á tarde a posibilidade de traballar en grupos con esas palabras en lugar de preguntarlles directamente cáles buscaron e escribilas no encerado. Pareceulle ben e, bueno, vouno a intentar, a ver qué tal funciona. Ademáis tócame analizar esta sesión mediante as cuestións de reflexión sobre a acción, así que saberei de primeira man qué lles pareceu a eles e á titora. Pero esta é outra historia que contarei no seu momento. Tamén estou pensando plantexarlles cubrir o cuestionario que Mariña colgou nunha das súas entradas xa que me pareceu bastante interesante e productivo á hora de facer unha análise final das prácticas e tamén de coñecer a opinión xeal dos nenos sobre o inglés, a súa utilidade, as clases no seu centro....creo que o terei que facer a finais da semana que ven, xa que só me deixa os venres para estes asuntos de preguntas, debates, reflexións ou cuestionarios.

MAIS DO MESMO

Acabo de saír do cole e gustaríame compartir con vós unha clase que tiven hoxe cos alumnos de 5º curso como un exemplo do que considero unha planificación negativa ou perxudicial para como debe ser un enfoque innovador e comunicativo non proceso de ensinanza-aprendizaxe dunha lingua. Recordoume moito a unha metodoloxía baseada en parte na gramática tradicional, en parte nos drills transformacionais que se expoñían nos libros que tivemos que traballar nas asignaturas de Desenvolvemento e Lingüística.
A clase comezou correxindo os exercicos que se puxeran de tarefa para a casa e que consistían básicamente en exercicios de transformación:
Ex:
Hay dos niños en la clase-------There are two children in the classroom
There aren't two children in the classroom
Are there two children in the classroom?
E así outras catro oracións para poñer en afirmativa, negativa e interrogativa. Cada unha delas escribíanna no encerado nenos que se ofrecían voluntarios. Os fallos que ían tendo correxíanse entre toda a clase.
Ao rematar,
-How many people did all the sentences right?
Só levantaron a man uns 5 ou 6 rapaces de 22 que son. A razón hai que buscala fundamentalmente en que estes apartados de teoría gramaticas foron explicados dando directametne as regras, os exemplos e copiando na libreta. ¿A qué nos soa?, ¿resúltanos descoñecido esta metodoloxía? Eu fou a que vivín nas miñas carnes durante o meu período de escolarización obrigatorio. ¿Non se evolucionou dende entón? ¿Qué pasa cos avances en investigacións metodolóxicas, quedan no olvido, escritas en papel?
Segue a clase na mesma liña:
-Now, I'm going to write some sentences and you have to complete them
Ex:
________________ a box on the floor
________________ any rubber in the pencilcase?
..........
Despois duns minutos para copialas e completalas no caderno, saen ao encerado a escribir a resposta correcta. Novamente, os fallos, que os houbo, como non, corríxense entre todos.
Seguinte exercicio: escribir unhas oracións no encerado para completar con "To be" ou "have got". A intención da profesora, segundo me comentou era comprobar si conxugaban estes verbos ou como ela se esperaba simplemente se limitasen a escribir nos ocos "be" ou "have". Tiña razón, algúns, os menos, non conxugaron os verbos, outros confundíannos, moitos non distinguen entre is e are porque o que fan é chapar a lista da conxugación sen practicar nada máis e cando falla unha persoa xa non saber seguir. Este é o problema deste tipo de metodoloxía, que non axuda aos nenos a pensar, a construír significativametne o seu coñecemento.
A clase remata poñendo novamente tarefa para casa. Trátase dun exercicio de posesivos e demostrativos no que teñen que rodear os posesivos e subrayar os desmostrativos de varias oracións. Outro exercicio consiste en traducir catro oracións ao inglés e pasalas a afirmativas, interrogativas e negativas. Máis do mesmo.
Pregúntome cómo neste grupo sempre se limita a dar gramática e máis gramática, machacando aos nenos, que están aburridos, confundidos con tanta regra que non saben para qué serve, e noutros grupos as clases son máis comunicativas, activas e participativas.

COMEZAMOS UNHA NOVA SEMANA DE ANDADURA

Novamente no colexio. Empeza a cuarta semana de prácticas: máis cómoda, máis tranquila, máis fluída dentro da aula, no desenrolo da clase e no trato cos nenos.
Durante a mañán tivemos as tres clases de inglés, tres clases do máis variadas.
Na clase de 4º seguimos traballando cos obxectos que se poden atopar nas distintas habitacións dunha casa: "Furniture"
-We're going to review the vocabulary about the house. Remember, what things can you see in the living room?
Os nenos comenzan a dicir aquelas palabras das que se lembran e vamos colocando no encerado os debuxos (flashcards) correspondentes das que mencionan: rug, sofa, armchair, lamp, coffee table...
-Montse, How do you say "cuadro" in English?
-picture
Como sempre que se trata con vocabulario, despois de traballado mediante pósters, oralmente, xogos, exercicios variados, escríbese unha lista no caderno co título correspondente, tendo en conta que ata o de agora aínda non as viran escritas, traballaban a pronunciación e a asociación palabra-debuxo:
FURNITURE
-In the living room
a television
a sofa
a bookcase
a lamp
.....
E así sucesivamente ata ter escritas non caderno aquelas que xa viran.
-Now, we are going to think about the things you can find in the bedroom. Tell me something.
Os rapaces comenzan a dicir aquelas que xa viran cando se traballara co conto de Spot: bed, rug, lamp, pictures.....e aprenden outras novas mediante as flashcards: bedside table e chest of drawers.
-What can you see, for example, in the hall?
A medida que se van dicindo aquelas que xa coñecen vanse colocando os debuxos no encerado, no apartado correspondente. Algunhas non as coñecen, como umbrella stand ou hallstand, polo que se colocan e se dí en voz alta a palabra para que lles vaia sonando.
Ao final da clase vanse repetindo en voz alta todas as palabras correspondentes ás flashcards colocadas no encerado para que se vaian recordando.
O que penso que falla neste tipo de clases, aínda que os nenos se amosan interesados e participativos, é que non existe unha comunicación real, xa que se están aprendendo o vocabulario aillado dun contexto en onde lle poidan ver utilidade, que serve para algo. Están a aprender palabras simplemente que despois lles soarán pero non estou moi segura de que as poidan empregar despois nun contexto comunicativo real, en donde por exemplo van a unha tenda de mobles, electrodomésticos ou decoración para mercar algo e teñen que preguntar si hay tal cousa, canto custa, si teñen determinado modelo....Actividade que se podería levar a cabo como proposta de tarefa, por exemplo.
Durante a clase de 6º traballamos outra vez os deportes, que xa comezamos a semana pasada. Pero ante a pregúntase:
-Did you do the activities? Aqueles que non as teñen feitas levan un negativo para a avaliación final e unha nota para a casa (con este tema son bastante estrictos os profes e os nenos van con notas para casa todos os días, porque se non é nunha asignatura é noutra, pero nunca teñen os deberes feitos).
-Ok, now we are going to check the activities.
Despois de correxir as actividades, colocamos un póster no encerado: A STADIUM emediante "guess the sport" vamos dando pistas para adiviñar de qué deporte estamos a falar: It's a team sport, You need a ball, there are eleven players, there is a goalkeeper, you kick a ball... ata que adiviñan o deporte. E así ata que máis ou menos se ven todos os que aparecen no póster.
Posteriormente escoitan un listening correspondente á unidade 2 do libro de texto sobre deportes. Nel teñen que adiviñar, segundo van escoitando, de qué deporte se trata e asocialo cos debuxos que veñen no libro. Despois vólvese a repetir o listening e vaise parando pouco a pouco para saber o que están a dicir os interlocutores. Coñecer o diálogo. Quizais estaría ben que despois se lles mandase empezar a preparar en gurpos un role-play similar que escenificarían na seguinte clase, pero xa se pasa a outra actividade totalmente independente no Activity Book, Tick the correct answer, a través doutro listening.
Parecéronme demasiadas actividades desconectadas entre sí na mesma clase, sen traballar en profundade, como quedando no aire, excepto o vocabulario de deportes. Pero creo que a peor de todas as da mañán foi a de 5º, que segue a ser de gramática pura e dura, é dicir, pasar de afirmativas a negativas e interrogativas a estrutura There is/there are. Obviamente, como case sempre ocorre cando falta práctica e se lle dá en apuntes gramaticais a teoría, os nenos non a teñen asimilada, nunca a escoitaron comunicativamente falando, en conversas o mais reais posibles, en diálogos entre eles, por exemplo...case ninguén as sabe facer.
Como vedes, planificacións para todos os gustos, pero ningunha a ideal, a que nos gustaría a todos.